Yemekten Önce ve Sonra Tuz Yemeyi Tavsiye Eden Rivâyetlere Dair Bir Araştırma

Üzeyir DURMUŞ

Özet


Yemekten önce ve sonra tuz yemenin sünnet olduğuna dair bir ön kabul toplumumuzda
oldukça yaygındır. Tespitlerimize göre bu ön kabulün en eski hadis dayanağı el-Hâris
b. Ebû Üsâme’nin el-Müsned’idir. Bu eserdeki merfûʿ bir rivâyette Hz. Peygamber’in
Hz. Ali’ye yemekten önce ve sonra tuz yemesini tavsiye ettiği görülmektedir. Ancak muhaddisler,
senedinde bulunan –biri hadis uydurmakla itham edilen– üç çok zayıf râvî
nedeniyle bu rivâyetin çok zayıf veya mevzûʿ olduğunu belirtmişlerdir. Hadisin mevkûf
rivâyetinin durumu da pek farklı değildir. Bununla birlikte Ebû Tâlib el-Mekkî ve Gazzâlî
gibi bazı âlimler hadis konusunda otorite olmadıklarından dolayı olsa gerek bu mevkûf
rivâyete kitaplarında yer vermişler ve bu uygulamanın yemek âdâbından olduğunu söylemişlerdir.
Daha sonra bu ön kabul Gazzâlî ve Geylânî gibi âlimlere karşı halkın derin
itimadından dolayı hızla yayılmış ve orucun tuzla açılmasının sünnet olduğu şeklinde bir
inanış da buna eklenmiştir. Makalede konunun teknik detayları açıklandıktan sonra dinin
temel kaynaklarını değil de kişileri mutlak olarak referans almanın mevzûʿ rivâyetlerin
yayılıp sahîh hadislerin geri planda kalması noktasında çok etkili olduğuna ve bu tutumun
zararlarına dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler


Hadis; Gazzâlî; Yemek; Tuz; Mevzûʿ Hadis

Tam Metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.

İLETİŞİM:

Asude TAVUS
Yazı İşleri Müdürü
FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Zeyrek Mahallesi, Büyükkaraman Caddesi, No:53
Fatih, İSTANBUL
Tel: 0212 521 81 00 Pbx
Faks:0212 521 84 84
E-posta: dergi@fsm.edu.tr; atavus@fsm.edu.tr

--------------------------
İndeks, Abstrakt ve Veritabanı Bilgisi:
Akademia Sosyal Bilimler İndeksi (ASOS Index), Arastirmax: Bilimsel Yayın İndeksi, İdeal Online, EBSCOhost Database, Open Academic Journal Index, SOBİAD: Sosyal Bilimler Atıf Dizini, ULAKBİM TR Dizin (Sosyal ve Beşeri Bilimler Veritabanı)