Alışveriş Merkezlerinde Evrensel Tasarım ve Konfor: İstanbul'da Geniş Programlı Bir Alışveriş Merkezi Deneyimi

Tuba TERECE, Genco BERKİN

Özet


Kamusal mekanlardan olan geniş programlı bir alışveriş merkezinde AVM’nin giriş-
çıkışları ile yatay sirkülasyon elemanlarından olan dolaşım alanlarının (koridorlarının),
fiziki konfor ölçütlerinin evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda incelenmesi çalışmanın
çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışılan AVM’de, fiziki konfor ölçütlerinin
evrensel tasarıma uygunluğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma, AVM’nin ele alınan
kullanım alanlarında, sağlanması gereken fiziksel konfor ölçütlerinin kendi içerisinde evrensel
tasarım doğrultusunda detaylı bir şekilde incelenmesi ve buradan hareketle yapılan
tespit ve saptamaları kapsamaktadır. Bu çalışmanın evrensel tasarım anlayışında farkındalık
yaratarak mimari anlamda; mimar, iç mimar, peyzaj mimarlarına AVM tasarımlarında
önemli noktalarda yön vereceği düşünülmektedir. Bununla birlikte AVM işletmeleri
açısından, evrensel tasarım ilkelerine yönelik tasarım yapılarak hizmet verilmesi gerektiği
düşünülmektedir. Pratikte ise bundan sonra yapılacak olan akademik çalışmalara kaynak
niteliğinde olacağı öngörülmektedir. Geniş programlı bir AVM’de fotoğraf çekimleri,
yerinde gözlem ve inceleme, empati yoluyla (engelli biri gibi davranarak) uygulamalı
deneyimleme gibi yöntemlerle alan çalışması yapılmıştır. Çalışılan AVM’de ele alınan
alanlarla ilgili olması gereken evrensel tasarım özellikleri ile fiziki konfor ölçütlerinin
evrensel tasarıma uygunluk derecelerinin belirtildiği, özet niteliğindeki tablolar ve deneyimlemede
yapılan tespitler de çizim ve fotoğraflarla gösterilmiştir. Bu çalışmada,
alan çalışması yapılan AVM’nin genel olarak evrensel tasarım anlayışına uygun nitelikte
olduğu görülmüştür. AVM genel olarak, kullanıcı konforunun ön planda olduğu insan
odaklı yani; kullanıcıların eylemini, kullanımını rahatlatan ve yönlendiren olumlu bir
AVM olarak değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra AVM’de tam görme engeli olan kullanıcılara yönelik bütün önlemlerin alınmadığı tespit edilmiştir. Birtakım uygulamalarla
bazı önlemlerin alındığı fakat eksik bulunduğu için bu uygulamaların yeterli olmadığı
saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler


Konfor; Alışveriş Merkezi; Evrensel Tasarım

Tam Metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.

İLETİŞİM:

Asude TAVUS
Yazı İşleri Müdürü
FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Zeyrek Mahallesi, Büyükkaraman Caddesi, No:53
Fatih, İSTANBUL
Tel: 0212 521 81 00 Pbx
Faks:0212 521 84 84
E-posta: dergi@fsm.edu.tr; atavus@fsm.edu.tr

--------------------------
İndeks, Abstrakt ve Veritabanı Bilgisi:
Akademia Sosyal Bilimler İndeksi (ASOS Index), Arastirmax: Bilimsel Yayın İndeksi, İdeal Online, EBSCOhost Database, Open Academic Journal Index, SOBİAD: Sosyal Bilimler Atıf Dizini, ULAKBİM TR Dizin (Sosyal ve Beşeri Bilimler Veritabanı)