Bir Ara Fenomenolojisine Doğru: Berzahtaki İslam Sanatı

Özkan GÖZEL

Özet


Bu çalışmada İbn Arabî’nin berzah ve hayal kavramlarından hareketle genel olarak
İslam sanatını, özel olarak da sanat eserini yeni baştan düşünmeyi deniyoruz. Bize göre
İslam sanatı hem güncel hem de metafizik anlamda berzahta (“ara”da) bulunmaktadır. İlk
olarak, bu sanat hâlihazırda “eski” ile “modern” arasında tereddütler geçirmektedir. Bu
zor durumun dezavantajları yanı sıra avantajları vardır. Zira, hakkı verildiği takdirde, bu
arada bulunuş, İslam sanatının zenginleştirici bir imkânına dönüştürülebilir. İkinci olarak,
İslam sanatı tam da metafizik anlamda arada yani berzahta bulunmakta ve gerçekte verimlerini
oradan devşirmektedir. İslam sanatı haddizatında aisthesis’ten ziyade ara-da-lık
ile karakterize olan hayal’e dayanmaktadır. Bu çalışmada biz İslam sanatının metafiziğini
İbn Arabî’ye ait berzah kavramıyla onunla özsel anlamda bağlantılı olan hayal kavramından hareketle yeni baştan düşünmeyi teklif ediyoruz. Bu maksatla da örnekler arasında
bir örneğe, Süleymaniye Camisi örneğine başvuruyor ve bu eserin hakikatini “ara” kavramına
müracaatla açıklığa kavuşturmayı deniyoruz. Bu çalışmada aynı zamanda eserden
hareketle bir ara fenomenolojisi geliştirilmek amaçlanmaktadır. İslam sanatını değerlendirirken
onun ardında yatan metafiziğe ve bu arada tasavvuf metafiziğine başvurmak gerekliliği
bu çalışmada altı çizilen başka bir husustur.

Anahtar Kelimeler


İslam Metafiziği; Sanat; İslam Sanatı; Estetik; İbn Arabî; Heidegger; Berzah; Hayal; Ara; Vahdette Kesret; Süleymaniye Câmisi; Eser; Köprü

Tam Metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.

İLETİŞİM:

Asude TAVUS
Yazı İşleri Müdürü
FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Zeyrek Mahallesi, Büyükkaraman Caddesi, No:53
Fatih, İSTANBUL
Tel: 0212 521 81 00 Pbx
Faks:0212 521 84 84
E-posta: dergi@fsm.edu.tr; atavus@fsm.edu.tr

--------------------------
İndeks, Abstrakt ve Veritabanı Bilgisi:
Akademia Sosyal Bilimler İndeksi (ASOS Index), Arastirmax: Bilimsel Yayın İndeksi, İdeal Online, EBSCOhost Database, Open Academic Journal Index, SOBİAD: Sosyal Bilimler Atıf Dizini, ULAKBİM TR Dizin (Sosyal ve Beşeri Bilimler Veritabanı)