Taş Üstüne Yazı Yazmak: Osmanlı’da Matbaa Hattatlığı (1831-1928)
DOI:
https://doi.org/10.16947/fsmia.1318923Anahtar Kelimeler:
Hattat, taşbaskı, tipografi, Osmanlı’da hat sanatı, matbaa hattatıÖzet
Bu makale, Osmanlı’da matbaa hattatlarının harf devrimine kadarki serencamını ele
almaktadır. Taşbaskının Osmanlı topraklarında kullanılmaya başlanması ile matbaalarda
ihtiyaç duyulan hattatlar büyük matbaalarda kadrolu personel, küçük matbaalarda ise
parça başı yazılar yazarak matbuat alemine dahil olmuştur. Taş baskının ilk yıllarında
müstakil hattatlara yazı başına iş yaptırılırken zaman içinde matbaalar hattat da istihdam
etmeye başlamışlardır. Yüzyıl sonuna doğru Mushaf basımı başta olmak üzere önemli ve
yaygın baskıların devreye girmesi yanında klişeye yazı yazma ile beraber fatura, defter,
kartvizit gibi yeni matbu türlerin yaygınlaşması ile beraber hattatların iş alanları da genişlemiş
ve hattatlar müstakil yazı evleri açmaya başlamıştır. Bu gelişmelerin II. Meşrutiyet
sonrasında matbuat kapitalizminin gelişimini teyit ettiği ve matbaa hattatları da yeni piyasanın
önemli bir aktörü oldukları vurgulanmaktadır.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi’nde yayımlanan yazıların yasal ve bilimsel sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazıların yayın hakkı Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’ne aittir. Derginin hiç bir bölümü yayıncının izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi, kayıt yöntemiyle veya başka bir yöntemle çoğaltılamaz, bir veri muhafaza sisteminde saklanamaz veya iletilemez. Kaynak göstermek kaydıyla alıntı yapılabilir.
