Edward W. Said’in Oryantalizm Kuramından Hareketle Murat Gülsoy’un Gölgeler ve Hayaller Şehrinde Romanı Üzerine Bir İnceleme

Öz

Batı ile Doğu medeniyeti arasındaki diyaloji ile şekillenen oryantalizm, Batı’nın Doğu’yu alımlama biçimlerine dayanan Batı odaklı epistemolojik bir yaklaşımdır. Yüzyıllar boyunca kurumsal bir bilgi alanı olarak dikkat çeken oryantalizmin, Edward W. Said’in 1978 yılında yayımladığı Şarkiyatçılık Batı’nın Şark Anlayışları adlı kitabı ile kurumsal bir alan olmaktan çıkıp kurgusal bir atmosferde metinler aracılığıyla şekillenen kuramsal bir söylem biçimine dönüştüğü görülür. Michel Foucault’nun bilginin nesnel değil üretilebilir bir olgu olduğu ve iktidarla yakın bir ilişki içinde bulunduğu felsefesinden yola çıkan Said, Batı’nın salt emperyalist edimine odaklı oryantalist yaklaşımını yapı sökümüne uğratır. Said’i kendisinden önceki oryantalistlerden farklı kılan, benimsediği hümanist dünya görüşünün etkisiyle Batı ile Doğu’yu birbiri için gerekli kılarak oryantalizmin tıpkı bir anlatı gibi kurgusal bir düzlemde anlatının bir parçası olarak şekillenen bir söylem olduğunu savunmasıdır. Bu çalışmada günümüz Türk edebiyatının öne çıkan yazarlarından biri olan Murat Gülsoy’un (1967) Gölgeler ve Hayaller Şehrinde (2014) adlı romanı kuramsal bir analize tabi tutulacak ve oryantalizm bağlamında yazarın postmodern anlatı geleneği içerisindeki konumu belirlenecektir.