Ruminasyon ve Endişenin Şema Mod Modelindeki Yeri: Bir Derleme

Öz

Şema Terapi Mod Modeli danışanın karmaşık şema tetiklenmelerini ve farklı
yönlerini çalışmak için tasarlanmıştır. Modlar teori ve pratikteki ilerlemelerle birlikte
giderek genişlemekte ve sayıları artmaktadır. Mod olarak eklenilmesi önerilen
Tekrarlayıcı Olumsuz Düşünme (ruminasyon ve endişe), çeşitli psikolojik rahatsızlıklarla
(duygudurum bozuklukları, anksiyete bozuklukları, kişilik bozuklukları vb.)
ilişkilendirilen zihinsel davranışlardır. Ruminasyon geçmişle ilgili zihindeki kurmaları
anlatmak için kullanılmaktadır. Endişe ise gelecekle ilgili evhamları tarifler. Bu derlemede
ruminasyon ve endişe modlar bağlamında araştırılıp bulunan çalışmalar anlatısal derleme
(narrative review) yöntemiyle kavramsal bir çerçevede ilişkilendirilerek sunulmaktadır.
Bunların Mod Modeli’ne eklenmesinin klinik ve teorik düzlemde işlevselliği ve bu dahil
etme sürecinde Kaçınma, Kontrasttan Kaçınma, Kontrol, Tepki, vb. gibi ruminasyon ve
endişeyle ilgili kuramların göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Böylelikle Başa Çıkma Modları’na geniş bir zihinsel davranış yelpazesi dahil edilmiş olacaktır.
Vaka çalışmaları, etkililik çalışmaları ve süreç analizleri gibi nicel veya nitel çalışmalarla
bunların ayrıntılı araştırılması gerekmektedir.