Travma Sonrası Stres Bozukluğu ile İlişkili Kişilik Eğilimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın temel amacı Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ile ilişkili olan
kişilik özelliklerinin araştırıldığı çalışmalar hakkında bir kapsam derlemesi yapmaktır.
Bunun için 2016-2024 yılları arasında yayınlanmış çalışmalar, “(TSSB) AND (kişilik)”
ve “(PTSD) AND (personality)” anahtar kelimeleri ile “Science Direct”, “Medline”,
“Scopus”, “Web of Science” ve “Pubmed” veri tabanlarında taranmıştır. Tarama
sonucunda derlemeye toplam 57 çalışma dâhil edilmiştir. Söz konusu araştırmalardan,
patolojik kişilik özellikleri ile ilişkilendirilen nevrotiklik ile TSSB ilişkisini araştıranların,
tutarlı bir şekilde TSSB’nin nevrotiklik ile pozitif ilişki gösterdiği sonucuna ulaştığı
görülmüştür. İncelenen araştırma sonuçları, belirli bir kişilik bozukluğu tanısını işaret etmekten çok, pek çok farklı kişilik bozukluğu ile ilişkili olabilecek tanı ötesi patolojik
kişilik özelliklerinin TSSB ile ilişkili olduğunu tutarlı bir biçimde ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda patolojik kişilik özelliklerinin hepsinin TSSB gelişimi için risk faktörü
oluşturduğu söylenebilir. Söz konusu tanı ötesi patolojik kişilik özelliklerinin büyük
çoğunluğu psikodinamik perspektiften sınır durum (borderline) ve psikotik kişilik gelişim
seviyeleri tarafından da kapsanmaktadır. Bu kapsamda, gelecekteki araştırmaların sınır
durum ve psikotik gelişim seviyeleri- TSSB ilişkisini araştırmasının faydalı olacağı
düşünülmüştür. Mizaç özellikleri, duygusal zekâ vb. kişilik özellikleri ile ilgili yapılan
araştırma sayısı çok kısıtlıdır ve gelecekte farklı kişilik özellikleriyle TSSB ilişkisini
araştıran çalışma sayısının artırılması önerilmiştir.