Sahâbeyle İlişkilendirilen Âyetlerin Şiî Tefsirindeki Ahbârî ve Usûlî Yorumu

Özet

Bu çalışmada İsnâaşeriyye/İmâmiyye mezhebinin iki düşünce ekolü Ahbâriyye ve Usûliyye’nin, imâmeti kabul etmemeleri açısından sahâbîlerle ilişkilendirilen ve onların fazîletine delâlet eden âyetlere yaptıkları yorumlar karşılaştırılmıştır. Mukâyeseli metin analizi yöntemiyle kaleme alınan çalışmada iki ekolün ilgili âyetlere genelde farklı açıklamalar getirdikleri görülmüştür. Buna göre çalışmaya konu olan Usûlî müfessirlerin geneli söz konusu âyetleri siyâkı göz önünde bulundurarak sahâbîlerle ilişkilendirmeden açıklamışlardır. Ahbârî müfessirler ise âyetleri yorumlarken buralarda anlatılan küfür, nifak ve dinden dönme gibi kötü durumları sahâbîlere yükleyerek öncelerine ve sonralarına bakmaksızın âyetlere parçacı ve lafız odaklı okumalar yapmışlardır. Diğer yandan hem Ahbâri hem de Usûlî müfessirlerin, sahâbenin fazîletine delâlet eden âyetleri bu yönde değerlendirmedikleri farkedilmiştir.