Şiddetin Psikopolitikası: Savaş Ağalığı, Klan Seferberliği ve Somali İç Savaşı’nın İnşası

Öz

Somali iç savaşı, 1990’ların başlarında Afrika kıtasında yaşanan en acımasız ve uzun
süreli savaş ağaları arası şiddet ve iktidar mücadelesi dönemlerinden birine yol açtı. Somali
devletinin çöküşünün ardından, siyasi otorite parçalanarak savaş ağalarının önderlik
ettiği, klan temelli milislerden oluşan şiddetli bir yapı ortaya çıktı. Max Weber’in klasik
teorisinde belirttiği gibi, bu tür figürler karizmatik otoritelerinden meşruiyet kazanır ve
resmi devlet kurumlarının zayıfladığı ya da tamamen çöktüğü koşullarda ortaya çıkar.
1991’de askeri diktatör Muhammed Siad Barre rejiminin devrilmesi, klan temelli intikam
cinayetleri ve toplu şiddet olaylarını tetikleyerek, sistematik ve içsel bir toplumsal
çatışmaya dönüşen bir süreci başlattı. 1970’lerin sonlarında otoriter askeri rejime karşı
başlatılan isyan, zamanla klan intikamlarına, toplu katliamlara ve milyonlarca Somalilinin
yerinden edilmesine neden olan yıkıcı bir döngüye evrildi. Bu çalışma, Somali’deki savaş
ağalığı siyasetini; savaş ağalarının devlet otoritesinin yokluğunda akrabalık ağlarını ve
klan dayanışmalarını nasıl seferber ettiklerini inceleyerek ele alıyor. Psikanalitik kuram
ve etnografik saha çalışmasına dayanan araştırma, bu karanlık dönemi harekete geçiren
şiddet, otorite ve aidiyetin duygusal ve simgesel boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Bu bağlamda, savaş dönemini yaşamış eski savaşçılara, sivillere ve hayatta
kalanlara söz vererek, onların savaş ağası yönetimi altındaki deneyimlerini anlatmalarına
epistemik bir yetki tanımaktadır. Böylece bu çalışma, Somali’nin savaş ağası döneminde
iktidar, kimlik ve şiddetin nasıl iç içe geçtiğini daha derinlemesine anlamamıza katkı
sunmakta ve iç savaşın psikososyal mirasına dair eleştirel bir perspektif geliştirmektedir.