18. Yüzyılın İlk Yarısında Kudüs Sancağında Merkez ve Çevre İlişkisi Bağlamında Osmanlı Devleti ve Yerel Güçler

Öz

Devlet, 18. yüzyılın ilk yarısında Kudüs Sancağı’ndaki yönetim yöntemlerini gözden geçirmiştir. Söz konusu yönetim yöntemlerinin başarıya ulaşmasında âyanlar, askeri ağalar ve bedevi kabile şeyhlerinin sancaktaki devlet temsilcileriyle işbirliği içinde olması etkili olmuştur. Bu çalışma, devletin, arabuluculuğun ötesinde katkıları olan âyanları koordine etmesindeki başarısının yanı sıra sancağın içindeki ve dışındaki görevlerin ifasında devletin emirlerini yerine getiren ve disiplinini kaybetmiş yerel askeri güçlerle denge unsuru oluşturan icracı askeri bir güç tesis etmesindeki başarısını ortaya koymaktadır. Bu çalışma ayrıca devletin, sancağın çevresine dağılmış bedevi kabileleri Hac yoluna bağlı yolların güvenliğinden sorumlu tutma ve onların yerleşim birimlerinden uzak durmalarını sağlama konusundaki kısmî başarısını da ortaya koymaktadır. Çalışmada, modern sancak tarihindeki bedevi, asker ve âyan ailelerinin etkin veya zayıf rollerinde 18. yüzyılın ilk yarısında devlet ile yerel güçler arasındaki ilişkilerin büyük etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.